Coine Eugeen (Rechts
op de foto), nota
omtrent mijn reis naar Magdeburg
(DDR) 1985, gedeporteerde in Magdeburg van 28-04-43 tot 09-05-45.
* Ik was in Magdeburg tijdens de oorlog als gedeporteerde van 28.04.43 tot 09.05.45 en er tewerkgesteld bij Krupp-Gruson Werke in de afdeling Staalgieterij, als "hilfs-Former" (hulp bij een vormen-maken) bvb. het maken van moules van locomotiefwielen - pantserwiélen enz.. Ik woonde er in een van de ± 12 barakken Vlamingen, ieder barak met 14 kamers met in ieder kamer 14 man, die allen in hetzelfde bedrijf werkten, zij het dan ook in andere afdelingen als ïjzergieterij, Pantserbouw enz. Dezelfde lagers (met barakken) van Vlamingen waren er aldus bij alle andere oorlogsindustrie-fabrieken zoals Junkers, Poltte e.a. Naast al deze lagers van Vlamingen waren er ook deze van Hollanders, Fransen, Tjechen, Polen, Oekrainers en Oekraïne meisjes: dus duizenden Vlamingen in de tienduizenden vreemdelingen. De Polen waren gemerktekend (als de Joden met een J) met een P op hun rug.
Magdeburg is steeds een stad geweest (en nu nog) van de zwaar-industrie waar de buitenlanders ingeschakeld waren in de plaats van de Duitsers die soldaat waren. Meestendeels werd er gewerkt in tweeploegstelsels, de 24 uur rond.
* Mijn eigenlijk beroep was kleermaker '37-'42, dan werd ik op 01.05.42 vrijgestelde KAJ propagandist voor het Verbond Kortrijk. In werkelijkheid, doch bijzonder voor de fasade naar buiten toe, werkten wij voor de Dienst van de Beroepsorientering (v.d. KAJ) en wij kregen (ik weet niet meer van welke officiële dienst) een legitimatiekaart om vrijstelling te krijgen van deportatie. De KAJ-Nationaal oordeelde dat zij haar leiders niet allemaal kon verliezen. Ik heb deze kaart bij een oproeping van de Werbestelle gebruikt in ± december 1942 en ik kon hier blijven. Een toespraak van Cardijn op een Proostenvergadering van het Verbond Kortrijk, waarin hij het had over de ellende van de deportatie en het feit dat de jonge arbeid(st)ers hulpeloos - zonder priesters of lekenbegeleiding - weggevoerd werden deed mij besluiten bij een eventuele nieuwe oproep van de Werbestelle, mijn legitimatiekaart niet meer te gebruiken.
Een nieuwe oproep kwam in april 1943 met het gevolg dat ik op 28.04.43 vertrok uit Kortrijk, met speciale trein (zoals er iedere week. maandenlang vertrokken) begeleid door Duitse soldaten, naar Halle a/ Saale wat uiteindelijk als bestemming Magdeburg a/ Elbe werd.
* Van daaruit heb ik het initiatief genomen de organisatie van de KAJ over gans Duitsland uit te bouwen, te verbinden en in kontakt te brengen wat er reeds aan KAJ-cellen en afdelingen waren en een zekere struktuur te geven. ... De bedoeling was:
1. Lenigen van noden
(hulp aan hen die geen pakketten omtvingen van thuis)
2. Oprichten in ieder lager van bibliotheek
3. Zieken bezoeken in lager-lazaret en ziekenhuizen in de stad
4. Godsdienstbeleving = klemtoon op dagelijks gebed - zondagsmis
Kerstviering en Paasaktie
5. Moreel weerbaar maken tegen zedelijke gevaren (bvb trouw aan verloofde)
6. Morele weerstand ontwikkelen tegenover de machten die erop uit waren te
werven voor de S.S. Division Langemark e.a. militaire of para-militaire
groeperingen van Duitse of Vlaamse origine,
Er werd nadruk gelegd op het zoeken van hulp bij Duitse priesters en bijvoorbeeld had ik deze van Dechan (Deken) Gatz en Pfarrer (Pastoor) Peter Oberg, tot deze laatste mij (wenend) vroeg hem niet meer te bezoeken gezien de moeilijkheden (van de Gestapo) die hij kreeg wegens zijn omgang met de buitenlanders.
* Dezelfde Gestapo hield mij aan op grond van genoemde aktiviteiten op 13.07.44 en ik werd gevangen gezet in een Straf lager (met alle soorten nationaliteiten) te Magdeburg-Rothensee (bewaking van invalide -SSers met honden en wapens.)
Op 14.07.44 liet de
Inspektor Rabolt mij vrij ingevolge de wetenschap dat ik de bezitter was
(hij had het gezien bij mijn aanhouding die hij zelf was komen doen) van 4,
De nacht van 15 op 16.07.44 werd de straat waar het Gestapo-gebouw gelegen was - Regierungsstrasse - volledig met de grond gelijk gemaakt.
Ik ben daar op vrijdag 09.08.85 teruggeweest en deze straat werd nooit heropgebouwd hoewel de straatnaam gebleven is. Waar genoemd gebouw stond ligt een grote arduinen herinneringsplaat met het inschrift "Hier stand das Braune Haus" (Hier stond het Bruine Huis) en verder (vrij vertaald) Wij geven de strijd niet op tegen het facisme "fur den Frieden" (voor de Vrede).
Ik vernam nu - toen heb ik dat nooit geweten - dat de keldergewelven ingericht waren als folterkamers en er ettelijke Duitsers en buitenlanders doodgemarteld werden.