Oorlogsverleden van Gustaaf Wauters en familie
Opgeschreven door Jozef Wauters in 10/2014,
Jozef Wauters is de 2de oudste van de 8 kinderen van Gustaaf Wauters.
Foto Gustaaf Wauters uit het dossier bij de dienst Oorlogsslachtoffers
Voor enkele artikels met vermelding Gustaaf Wauters, BNB, zie onderaan
 

Oorlogsverleden van Gustaaf Wauters en familie

Ik zal jullie waarschijnlijk niet meer terugzien”, waren de laatste woorden aan ons, zijn 8 kinderen, voor hij vertrok naar een geheim adres in Brussel. We zijn eind januari 1944.

Hij wist dat hij verraden was aan de Gestapo.

Samen met mijn moeder begeleidde hij 2 Servische piloten, die boven bezet gebied waren
neergehaald, en die, na enkele dagen logement bij ons, via de ontsnappingsroute “ Comète”
via Parijs en de Pyreneeën de vrijheid zouden terugvinden.

In de jaren voordien, sedert ’42 hadden wij thuis meerdere “vreemde mannen” weten
logeren.

Maar, voor de tram naar Antwerpen de stad Turnhout verliet, onderschepten de Duitsers
de 2 Serviërs. Dit kon alleen het gevolg zijn van verraad.

Mijn vader was een handelaar in inpakpapier, die ook grote hoeveelheden “kraftpapier”
uit Zweden importeerde, en hij was tevens, op vrijwillige basis, bibliothecaris van de
Turnhoutse “ boekerij”.

In die functie deed hij ook de aankopen van nieuwe uitgaven, en kwam zo in bezit van
“Mein Kampf”.

Hij sprak en las vloeiend Duits, en kwam zo op de hoogte van de onmenselijke gruwel
van het Nazisme. Hij realiseerde zich wat er mogelijk op ons afkwam: een gevaarlijk,
onmenselijk fanatiek fascisme dat heel Europa bedreigde.

Hij ging al vroeg in de oorlog in het verzet, in de MNB-BNB gesticht door Camille Joset
uit Brussel.

Bij aanvang werkte hij voor de sluikpers, later ook voor “Comète”, en voor de inlichtingen dienst.

Hij was leider van een verzetsgroep, die af en toe bij ons vergaderden.

Na zijn laatste bezoek thuis, dook hij onder, in afwachting dat een ontsnappingsroute voor hem klaar zou zijn.

Op 2.2.44 echter vielen de Duitsers bij ons binnen, en, na een extreem grondige huiszoeking, namen ze mijn moeder gevangen. Zij zou 61 dagen doorbrengen in de Begijnenstraat in Antwerpen.

Van ontsnappen was er voor mijn vader geen sprake meer, en op 7/2 werd hij in Brussel
opgepakt, en ook in Antwerpen opgesloten.

De laatste getuige die hem daar gezien heeft, was een medestander van hem. Die zag hem
terugkomen van een verhoor, onherkenbaar van de mishandelingen, maar hij deed een teken met zijn duim omhoog, om aan te geven dat hij niets had losgelaten.

Vader werd ter dood veroordeeld, tijdelijk naar Brussel overgebracht, en later, als “N und N” gevangene naar Bruchsal, Swabisch-Hall, en uiteindelijk naar Brandenburg en Sonnenburg.

Uiteraard kenden wij dit verloop pas jaren na de oorlog, en pas recent door de opzoekingen van Mr. Jan Hertogen.

Na de vevrijding

Bij de bevrijding keken we nog hoopvol uit, als er treinen met bevrijdde gevangenen werden aangekondigd, maar met elke aankomst werd de hoop kleiner. Kenissen gaven ons moed omdat gevangenen uit de Russische zone, nog later zouden volgen.

Na een jaar onzekerheid kregen we van het Ministerie de fatale tijding, dat hij Sonnenburg niet zou overleefd hebben.

Wat volgt was een jarenlange pijnlijke stilte en onzekerheid.

Voor ons ging het leven verder met een permanente ondertoon van verdriet en twijfel.

Geen enkel bewijs, geen enkele getuigenis van zijn medestanders, en twijfel ook aan
de motieven van vader om, met dergelijke familiale verantwoordelijkheid dit vitaal risico te hebben genomen.

Maar, mijn vader was, zo getekend door het lezen van “Mein Kampf” dat hij zich verplicht
voelde om dit risico te nemen,omwille van een hoger belang.

Hij was streng, voor ons, maar vooral voor zichzelf, zeer consequent in wat hij zag als
“waarden”: eerlijkheid, integriteit,vaderlandsliefde, hierarchie van waarden.

Het trauma van deze oorlogsjaren wordt nog verzwaard door het feit, dat een zus van ons moeder betrokken was in het verraad. Niet alleen onze ouders werden aangehouden, ook een Nonkel Fons, en Louis, die ook 8 kinderen had. Zij kwamen om in de kampen, en Tante Clara Peeraer die uit Ravenbruck (?) werd vrijgekocht door Zweden.

De breuk in de familie die daardoor ontstond kwam er nog bovenop.

Mijn moeder nam de vooroorlogse zaak weer op, de 3 oudsten werden, op beslissing van
Rector Dhanis van het Jezuitencollege- sympathisant van het verzet- toegelaten tot het internaat, en de drie meisjes werden voor 1 jaar geplaatst in een Zweeds gezin.

Zo hadden we toch opnieuw toekomstperspectief, en konden we verder studeren.

Zeer onlangs kwamen-voor ons- nieuwe feiten aan het licht, door onderzoek van J. Hertogen: dit verduidelijkte de gang van zaken in Sonnenburg.

Ook blijkt in Slonsk (Polen) ex-Sonnenburg een klein museum te bestaan, waar ook jaarlijks op 31.1 een herdenkingsplechtigheid wordt gehouden.

Voor ons betekent dit, na al die jaren, een eerherstel aan vader, en de mogelijkheid deze geschiedenis in positieve zin af te sluiten, nog voor ons eigen levenseinde.

Enkele artikels, boeken met vermelding Gustaaf Wauters en BNB-activiteit

- Gustaaf Wauters wordt vernoemd in Oorlogsperikelen in Turnhout. Het verhaal van een Kempische stad tijdens de Tweede Wereldoorlog, Christophe Stessens, 1999-2000
- "De Stem der Belgen" in
België in de Tweede Wereldoorlog. Verzet. Deel 6, Herman van de Vijver, Rudi van Doorslaer en Etienne Verhoeyen, 1988
- Vermelding Gust Wauters op de Herdenking 5 mei 2002 in Turnhout en de
Herdenking 1 november 2011 Turnhout, Sam van Slemen
- Artikel Mnichowski-Hohengarten 1978: Belgier im Zuchthaus von Sonnenburg met vermelding Gust Wauters als een van de 819 geexecuteerden in Sonnenburg op 30-31/01/1944
- Boek André Hohengarten
Das Massaker in Zuchthaus Sonnenburg, von 30/31 januar 1945